Stedelijk Museum presenteert Stedelijk in de stad

Het Stedelijk Museum heeft met zijn ruim 90.000 objecten zo'n immense collectie dat onder normale omstandigheden slechts een deel daarvan getoond kan worden. Het is net als met een bibliotheek waarvan telkens slechts een beperkt aantal boeken in gebruik is. Met de verbouwing en het wegvallen van het Stedelijk Museum CS beschikken we zelfs helemaal niet meer over een eigen expositieruimte. Daarom is de tentoonstelling Heilig Vuur, religie en spiritualiteit in de moderne kunst in De Nieuwe Kerk in Amsterdam een buitenkans om één van de vele mogelijke verhalen over onze collectie te vertellen, aan de hand van een keur van topwerken.

We willen het publiek eraan herinneren dat er nog zoveel meer is dat we momenteel niet kunnnen tentoonstellen. Daarom hebben we studenten van de Rietveld Academie en van het Sandberg Instituut uitgenodigd om sleutelwerken uit de collectie te kiezen en die door middel van reproducties te 'publiceren', d.w.z. een plek te geven in de openbare ruimte, aangezien de originelen zich in het depot bevinden.

In de eerste ronde werden er 16 voorstellen gepresenteerd. Wat opviel was dat de studenten van de Rietveld vooral probeerden de kunstwerken terug te vertalen naar de realiteit, met voorbijgaan aan reproductietechnieken. Zo was er een voorstel om aanknopend bij Le boeuf van Chaim Soutine, nu te zien in Heilig Vuur, in het echt gedurende een avond en nacht een geslachte os op te hangen in het centrum van Amsterdam. Een ander idee was om een relief van Daniel Spoerri met de restanten van een diner dat door hem was vastgezet op tafel, tot leven te wekken door het weer plaats te laten vinden. In beide gevallen wordt de werkelijkheid die achter het kunstwerk schuilgaat weer geënsceneerd.

Daniel Spoerri, Table du restaurant de la City Galerie
(uit de serie Les Restaurants), 1965

Daarentegen richtten de studenten van het Sandberg Instituut zich vooral op een analyse van reproductietechnieken en op de perceptie en verwerking van reproducties door het publiek. Met name het werk van Cindy Sherman blijkt talloze vrouwen te inspireren om zelf ook film stills te maken en die op internet te plaatsen. Door de resultaten daarvan te laten zien, wordt er indirect verwezen naar Film still #54 (Blonde in Rain) uit onze collectie. Een andere vorm van mediamanupilatie was het fotograferen van bezoekers tegen een blauwe achtergrond waar later digitaal een kunstwerk van hun keuze uit de collectie van het Stedelijk aan toegevoegd werd. Als souvenir.

Juist door deze twee uiteenlopende benaderingen van de presentatie en representatie van de collectie wordt het bewustzijn over aard en status van het kunstwerk en de waarneming ervan in onze maatschappij aangescherpt.

Gijs van Tuyl