Stedelijk Museum presenteert Stedelijk in de stad

Op de avond van 18 december 2008 liep De Bouwkeet vol en werd het een locatie van inspirerende discussies. Kunstenaar Gert Jan Kocken was te gast en sprak met curator Martijn van Nieuwenhuyzen over een aspect van religie die geen kunst creëert maar juist beschadigt: het iconoclasme.

Kocken doet onderzoek naar kunstwerken die tijdens de Beeldenstorm beschadigd werden. Het resultaat is zijn fotoserie Defacing, een project dat eigenlijk nooit af is. De selectie van werken maakt hij vooral aan de hand van esthetische criteria waarbij ook de rol van het beschadigende individu voor hem centraal staat. De 'defacers´ waren zich namelijk bewust van hun macht en gingen er ook bewust mee om.  Ze schonden niet (altijd) met woede maar lieten hun sporen (vaak) voorzichtig achter.  De beschadigingen waren in de meeste gevallen wel  ideologisch gemotiveerd, maar soms ging het de dader slechts om de waardevolle blauwe verfpigmenten van een muurschilderij...

Kocken koos voor zijn serie voorbeelden die volgens hem nu nog relevant zijn. Als eerste getuigen van kritiek op religie of als profeten van de abstracte kunst hebben ze 500 jaar na hun ontstaan nog steeds sterke impact op ons. Kocken houdt van associëren en dat is het ook, wat hij aan de kijker vraagt. Het publiek in De Bouwkeet was daar nogal sceptisch over.

Als aanvulling op de katholieke kunst presenteerde hij meer recente voorbeelden van iconoclasme:  een portret van Wilhelmina beschadigd door studenten in Jakarta en de Boeddha ´s van Bamyan vernield door de Taliban. Uit het publiek kwam toen de verwijzing naar het Malevich-incident van 1997 en dat gaf aanstoot tot een diepere discussie over de rol van het uitvoerende individu.
De avond liep dan ook wat uit de hand (qua tijd) en vond zijn vervolg in een nabijgelegen kroeg.

Mijn persoonlijke les van deze avond: niet zichtbaar betekent niet onzichtbaar. Dat geldt voor doorgekraste woorden en afgehakte gezichten evenals voor het Stedelijk!

Tot ziens in De Bouwkeet on tour...

Doris Ebner