Stedelijk Museum presenteert Stedelijk in de stad

door Ingeborg de Roode, conservator industriële vormgeving Stedelijk Museum

Meubelontwerper en kunstverzamelaar Martin Visser is afgelopen vrijdag op 87-jarige leeftijd in zijn woonplaats Bergeijk overleden. Visser geldt als een van de belangrijkste Nederlandse meubelontwerpers uit de periode na de Tweede Wereldoorlog.

Vroeg in zijn loopbaan werkte hij op de meubelafdeling van De Bijenkorf, waar hij tussen 1947 en 1954 eerst verkoper en later chef-inkoper was. Hij organiseerde er spraakmakende tentoonstellingen over interieurvormgeving en beeldende kunst (waaronder Cobra). Als meubelontwerper zorgde hij meer dan 50 jaar lang voor eigenzinnige producten. In de jaren vijftig ontwierp hij voor 't Spectrum stoelen van metalen buizen en gevlochten pitriet. De buizen waren niet gebogen, zoals meestal gebruikelijk was, maar in een rechte hoek gelast, waardoor een streng en zuiver beeld ontstond.

De slaapbank BR.02 uit 1958-60 toont dezelfde strengheid: twee rechthoekige delen met een later toegevoegde verplaatsbare 'armleuning'. Het is een klassieker uit de Nederlandse vormgevingsgeschiedenis die nog steeds in veel interieurs te vinden is. In de decennia daarna werden Vissers vormen minder streng.

Het Stedelijk heeft een twintigtal meubels van Martin Visser in de collectie: van een bank uit 1955 tot en met protypes voor stoelen in hout en gebogen vliegtuigtriplex uit de jaren negentig. Speciaal voor het Stedelijk ontwikkelde Visser in 1960-1961 de Lattenbank SMA.

De banken van blank essenhout zijn inmiddels bijna 50 jaar in gebruik. Het toeval wil dat ik onlangs nog contact met hem over de banken had, omdat we een vraag over het oorspronkelijke ontwerp hadden, waarvan helaas geen tekening bewaard is gebleven.

De laatste decennia kwam Visser ook vaak in het nieuws als kenner en verzamelaar van hedendaagse kunst. Van 1978 tot 1983 was hij conservator in Museum Boijmans van Beuningen in Rotterdam. Samen met zijn vrouw Joke van der Heyden bracht hij een grote privécollectie bijeen. Ook op dat gebied speelde hij een prominente rol in het culturele leven. Martin Visser gold als voorbeeld voor veel jonge kunstverzamelaars. Een groot deel van de kunstcollectie is tegenwoordig in bezit van Museum Kröller-Müller waar iedereen ervan kan genieten.