Stedelijk Museum presenteert Stedelijk in de stad

Het Stedelijk Museum is in bezit gekomen van een belangrijk werk van de jonge Amerikaanse kunstenaar Matthew Day Jackson (1974, Panorama City, Californië). De aankoop werd mede mogelijk gemaakt door drie particuliere partijen: de stichting 1000 Steps en de stichting Art Moves, beide ter promotie van jonge kunstenaars, en door een particulier die anoniem wenst te blijven. Naast het zojuist aangekochte Dymaxion Biotron uit 2009 kreeg het Stedelijk Museum ook een werk van Matthew Day Jackson in langdurig bruikleen van een particulier: Terranaut uit 2008. Het zijn de enige twee werken van deze opkomende kunstenaar in een Nederlandse openbare collectie.

Matthew Day Jackson onderzoekt in zijn schilderijen, beelden en collages fundamentele thema's zoals hoop, geloof, creativiteit en dood. Hij doet dit door de hedendaagse westerse samenleving aan de hand van de recente geschiedenis te onderzoeken. Hij benadrukt door gevonden voorwerpen of restmateriaal van wetenschappelijke experimenten te gebruiken dat creativiteit de essentiële kracht van het leven is. Door het hergebruik van materiaal onderstreept hij dat creativiteit vaak voortkomt uit een proces van vernietiging of experiment. Door de vele uiteenlopende elementen in zijn werk samen te voegen tot een nieuw geheel laat hij een beeld ontstaan over onze individuele en collectieve creativiteit. Voor Jackson zijn materialen en ideeën een begin voor nieuwe configuraties en de uitbeelding van creatieve energie.

Dymaxion Biotron (2009), een skelet in een glazen kist, doorboord door een lichtstraal en omgeven door spiegels en geometrische constructies, verwijst op allerlei manieren naar momenten in de Amerikaanse geschiedenis. Allereerst is er de geschiedenis van Phineas Gage. Hij kreeg, toen hij in 1848 voor de spoorwegen met een ijzeren staaf dynamiet in een rotswand duwde, de stalen buis door zijn lijf geschoten toen de springstof te vroeg afging. Gage heeft nog jaren geleefd, maar na een periode in coma bleek door het ongeluk een hersenkwab verdwenen, waardoor hij als een totaal ander mens ontwaakte. Daarmee werd hij een case study voor de psychiatrie en een circusact. Met de stalen staaf die door zijn lichaam heen was gegaan heeft Gage nog lang rondgelopen - hij liet hem zelfs met mysterieuze inscripties graveren. De schedel en stok van Gage zijn bewaard in een museum. Matthew Day Jackson heeft van de schedel scans van gemaakt en een licht geabstraheerd afgietsel gemaakt. De ijzeren staaf figureert nu als lichtstraat in het werk.

De driehoekjes van hout rondom de borstkas van het skelet verwijzen naar architect, uitvinder en futurist Buckminster Fuller (1895-1983). Deze mad scientist brak met name door met zijn ontwerp van immense glazen koepels, met als basis een dergelijke driehoekige sculptuur. De uitvinder is in de vergetelheid geraakt maar wordt vaak door kunstenaars aangehaald - het Whitney Museum toonde vorig jaar zelfs een overzicht van door Fuller geïnspireerde kunstenaars. Het gaat om het idee om met mathematische modellen de wereld te verklaren, over hoe de mens zichzelf elke dag opnieuw uitvindt en hoe de mens kan doorevolueren naar een hoger spiritueel bewustzijn.

Dymaxion Biotron maakt onderdeel uit van een serie die tijdens de afgelopen Art Basel in zijn geheel gepresenteerd is.  De Pinault Collection bevat twee werken uit deze serie, het Stedelijk bezit nu het enige werk waar men 360 graden om heen kan lopen.

In het werk Terranaut (2008) - een ruimtereiziger op aarde - is iets dat lijkt op een microfoonstandaard met een hand eraan geplaatst voor een groot tweedimensionaal vlak. Het zwarte oppervlak lijkt een kosmische hemel, met munten en verbindingslijnen, geïnspireerd op een sterrenkaart, waar vroeger daadwerkelijk op zee mee genavigeerd werd. De muntjes verwijzen naar de sterren, op zo'n realistische wijze dat een zeeman er nu ook mee zou kunnen varen. De standaard bevat een afgietsel van Day Jacksons eigen hand die een stok vasthoudt. De stok impliceert een been te zijn, hij bevat een element van een kunstknie, maar wordt onderaan ook een soort wortel. De kunstenaar verwijst ermee naar de evolutie van de mens en trekt de lijn door naar waar we naartoe zouden kunnen evolueren.

Matthew Day Jackson woont en werkt in New York en studeerde aan Rutgers University. Zijn werk is inmiddels te zien geweest in tentoonstellingen in de VS en Europa en is opgenomen in toonaangevende collecties, waaronder die van Saatchi en Pinault. Day Jackson had afgelopen najaar zijn eerste solo-expositie in Nederland, bij galerie Grimm in Amsterdam. Vorig jaar nam hij deel aan de groepstentoonstelling Heartland in het Van Abbe Museum. Op dit moment heeft de kunstenaar een solotentoonstelling in het Contemporary Art Museum in Houston, Verenigde Staten.
_____________________________________________________

Gegevens van de werken van Matthew Day Jackson:

Terranaut, 2008, 135,8 x ca. 70 x ca. 80 cm. Panelen met collage van verbrand hout met munten, boomstronk, deels verbrand, medische titanium vervangingsgewricht, loden hand (afgietsel van de hand van de kunstenaar), boksbeugel voorzien van gravure. Courtesy galerie Grimm, Amsterdam. Particuliere collectie, langdurig bruikleen aan Stedelijk Museum Amsterdam

Dymaxion Biotron, 2009, 221 x 83,8 x 83,8 cm. Roestvrij staal, plastic, hout, lood, goud, bijlgrepen en neon. Courtesy galerie Grimm, Amsterdam, aankoop mede mogelijk gemaakt door drie particuliere partijen: de stichting 1000 Steps en de stichting Art Moves, beide ter promotie van jonge kunstenaars en door een particulier die anoniem wenst te blijven. Collectie Stedelijk Museum Amsterdam