Stedelijk Museum presenteert Stedelijk in de stad

Cindy Sherman
Untitled Film Still # 54, 1980
ontwikkelgelatinezilverdruk op papier, 74 x 99,7 cm
courtesy of the Artist and Metro Pictures

De vaste collectie van het Stedelijk Museum Amsterdam is momenteel verborgen voor het publiek. Zo ook Film Still #54 van Cindy Sherman, een van de hoogtepunten uit de vaste collectie. Voor Zichtbaar Afwezig heb ik voor dit kunstwerk een reproductie ontwikkeld; Response to Cindy Sherman.

Cindy Sherman is een belangrijke vertegenwoordiger van de actuele fotokunst. Haar werk is niet alleen te zien in tientallen museumcollecties maar er zijn ook duizenden links te vinden over haar op internet.  Response to Cindy Sherman bestaat uit een collectie Untitled Film Still-imitaties. Dit zijn foto's gemaakt door jonge vrouwen vanuit de hele wereld, sommige (amateur)fotografen, die Sherman's werk bewonderen.

De imitaties zijn gedownload van websites als Flickr en MySpace. Dit zijn online communities waarin we vaak een kunstmatig en geïdealiseerd beeld van onszelf geven en we absolute regie over eigen virtuele identiteit hebben.

In het oeuvre van Cindy Sherman wordt betekenis en zeggingskracht van beelden bevraagd en uitgedaagd. In de serie Untitled Film Stills fotografeert Sherman zichzelf en omzeilt haar eigen identiteit door zichzelf keer op keer in een volstrekt andere gedaante te fotograferen. Haar foto's zijn tot in de kleinste details gemanipuleerd en roepen vragen op over echtheid, nabootsing, identiteit en identificatie. Fictieve identiteiten, stereotypes en rollenspellen zijn zichtbaar in zowel Untitled Film Stills als in de virtuele wereld.

Toen ik begon met Zichtbaar Afwezig, kwam ik de Sherman imitaties op het spoor. Het voelde alsof ik een soort verborgen collectie had ontdekt. De verborgen Film Still #54 wordt online vertegenwoordigd door vrouwen en meisjes uit verschillende landen, van Amerika tot IJsland. De Untitled Film Stills zijn een grote inspiratiebron voor hen; ze worden nagebootst, zo precies mogelijk gekopieerd, of ze worden juist op een vrije manier vertaald waarna ze worden geupload op persoonlijke webpagina's (digitale profielen).

De gevonden imitaties zijn op originele grootte te zien in lichtbakken, waarbij het ontwerp refereert aan analoge contactsheets en digitale search engines. De betekenisvolle bijschriften van de imitaties bevatten motivaties, maar ook commentaar; Sherman wordt geëerd of juist gecorrigeerd.

Response to Cindy Sherman zal de aandacht van nieuw publiek trekken doordat het werk van Sherman wordt gecombineerd met de populaire virtuele wereld. En de aandacht van het oude publiek zal getrokken worden door de typische Sherman poses en situaties in de amateurbeelden.

Met Stedelijk in de Stad wil het Stedelijk Museum contact houden met het publiek, in Response to Cindy Sherman is het publiek zelf te zien. Online profielen dienen vaak als podium. Door Zichtbaar Afwezig is nu ook de stad Amsterdam een fysiek podium voor de imitaties, welke samen de vervanging voor Film Still #54 vormen. Response to Cindy Sherman brengt de makers dichterbij hun grote inspiratiebron.

Viola Renate (Sandberg Instituut)